Levensmiddelen goed bewaren en energie besparen: de optimale koelkasttemperatuur
De juiste temperatuur in je koelkast is niet alleen belangrijk voor de houdbaarheid van je voedsel, maar kan ook een positief effect hebben op je energierekening. We vertellen je welke temperaturen in de koelkast als optimaal gelden.
1. Hoeveel graden is de optimale koelkasttemperatuur?
De meeste mensen zijn geneigd om de koelkast kouder in te stellen dan nodig, omdat ze denken dat dit de houdbaarheid van levensmiddelen verlengt. In werkelijkheid is vaak het tegenovergestelde het geval: vooral groente en fruit bevatten waardevolle voedingsstoffen zoals vitamines, die door een te koude bewaring in de koelkast verloren kunnen gaan.
Wie de koelkast op de optimale temperatuur instelt, verlaagt bovendien het stroomverbruik en bespaart daarmee niet alleen geld, maar ook energie.
Bij het instellen van de koelkasttemperatuur kun je je aan de volgende waarden oriënteren:
- De optimale koelkasttemperatuur ligt gemiddeld op 7 °C (gemeten in het middelste gedeelte).
- De temperatuur van het vriesvak moet -18 °C zijn.
Vooral het vriesvak verbruikt veel energie: een vriesvak dat slechts één graad Celsius te koud is ingesteld, kan al zo'n zes procent meer stroom verbruiken.
De optimale temperatuur in de koelkast kan je energieverbruik flink verlagen.
2. Verschillende temperatuurzones
Koelkasten hebben dankzij een slim systeem van luchtcirculatie verschillende temperatuurzones, die bedoeld zijn voor uiteenlopende levensmiddelen. De temperatuur varieert daarbij van twee tot vijftien graden Celsius.
De groentelade Deze temperatuurzone bevindt zich in het onderste gedeelte van de koelkast en is doorgaans afgesloten.
-> Temperatuur: 8 tot 10 °C
Welke levensmiddelen bewaar je in de groentelade?
Hoewel de meeste soorten groente en fruit niet per se in de koelkast hoeven, kan het de houdbaarheid wel verlengen. Doordat de groentelade afgesloten is, kan het ethyleen dat fruit afgeeft en de rijping versnelt, minder snel ontsnappen.
De middelste zone Deze temperatuurzone ligt in het midden tot bovenin de koelkast. De temperaturen op de verschillende niveaus kunnen tot drie graden variëren.
-> Temperatuur: 5 tot 8 °C
Welke levensmiddelen bewaar je in de middelste vakken?
In de middelste vakken van de koelkast bewaar je doorgaans vleeswaren, kaas en zuivelproducten.
De koudezone De koudezone bevindt zich direct boven de groentelade en is de koudste plek in de koelkast.
-> Temperatuur: 2 °C
Welke levensmiddelen bewaar je in de koudezone?
In het koudste gedeelte van de koelkast bewaar je snelbederfelijke levensmiddelen. Denk hierbij vooral aan vlees- en visproducten, maar ook aan aangebroken producten zoals room of melk.
De koelkastdeur Over het algemeen is de deur van de koelkast het gedeelte met de hoogste temperaturen.
-> Temperatuur: 10 tot 15 °C
Welke levensmiddelen bewaar je in de koelkastdeur?
Door de constructie worden in de koelkastdeur meestal sappen, drankflessen, broodbeleg, jam of sauzen bewaard. Met aangebroken melk moet je wel oppassen, want die bederft relatief snel. De warmste temperatuurzone in de koelkast is het bovenste deel van de deur. Hier kun je bijvoorbeeld boter en eieren bewaren.
- Exotisch fruit zoals mango's, bananen of meloenen, omdat deze niet tegen lage temperaturen kunnen.
- Aardappelen, uien en knoflook, want die gaan anders sneller ontkiemen.
- Waterrijke groenten zoals komkommers of tomaten, omdat deze door de kou hun smaak verliezen.
Wil je precies weten hoe je je koelkast het beste inruimt? Hier lees je alles wat je moet weten!
3. Apparaten met temperatuurregelaar goed instellen
De meeste koelkasten hebben een draaiknop waarmee je de temperatuur stapsgewijs kunt regelen. De standen lopen van 1-6 of 1-7. De vuistregel is: hoe hoger het getal, hoe kouder de koelkast wordt – en hoe hoger het stroomverbruik. Om de optimale temperatuur in te stellen, ga je als volgt te werk:
- Leg een thermometer voor een paar uur in het midden van de koelkast.
- Idealiter wijst de thermometer een temperatuur van zes tot zeven graden Celsius aan. Is de waarde lager, dan draai je de regelaar omlaag. Is de waarde hoger, dan zet je hem een tot twee standen omhoog. Heb je geen thermometer? Onthoud dan deze vuistregel: de koelkast is goed ingesteld als de boter smeerbaar is.
- De temperatuurinstelling is doorgaans niet constant: afhankelijk van het seizoen kan de temperatuur in de koelkast schommelen en moet je deze regelmatig controleren. Om je levensmiddelen ook in de zomer bij hoge buitentemperaturen vers te houden, is meestal een hogere koelcapaciteit nodig dan in de winter. Zet de regelaar daarom een tot twee standen hoger.
- Over het algemeen geldt in de zomer een stand van 3 tot 5 en in de winter van 1 tot 3 als optimaal.
- Wanneer de temperatuur in het middelste gedeelte van de koelkast klopt, hebben de verschillende zones doorgaans ook de juiste temperatuur.
Wees voorzichtig met de maximale stand: bij de meeste koelkasten is dit de vriesstand, waardoor glazen potten zouden kunnen barsten.
Moderne koelapparaten hebben een ingebouwd digitaal temperatuurdisplay. Bij zulke modellen kun je de temperatuur doorgaans op de graad nauwkeurig instellen.
4. Bijzonderheid: koelsystemen met dynamische koeling
Sommige apparaten hebben in plaats van statische koeling een dynamische luchtkoeling. Hierbij wordt de lucht met behulp van een ventilator aan de achterwand door de gehele binnenruimte van de koelkast verdeeld. Het gevolg is dat er – met uitzondering van de groentelade en de koelkastdeur – overal dezelfde luchtvochtigheid en temperatuur heerst. Er ontstaan dus geen temperatuurzones door de bouw van het apparaat.
Om ook snelbederfelijke levensmiddelen veilig te koelen, zijn dynamische koelkasten daarnaast voorzien van een apart koudvak, waar de temperatuur constant rond de één graad Celsius ligt.
Het grote voordeel: je kunt levensmiddelen vrijwel vrij in de koelkast plaatsen. Bovendien staan apparaten met dynamische koeling bekend als bijzonder energiezuinig.
5. Meer energiebesparende tips voor de koelkast
Om de stroomkosten van je koelkast zo laag mogelijk te houden, let je naast de juiste temperatuurinstelling ook op het volgende:
- Energielabel: kies je voor een nieuw apparaat, let er dan op dat de koelkast is uitgerust met energieklasse A++ of A+++. Zo bespaar je op de lange termijn honderden euro's.
- Grootte: hoe groter de koelkast, hoe meer stroom hij verbruikt. Koop daarom een model waarvan de inhoud past bij de grootte van je huishouden. Voor alleenstaanden volstaat zo'n 120 tot 140 liter; voor elke extra persoon reken je 60 liter erbij. Bovendien verbruikt een volle koelkast minder energie dan een halfvolle.
- Deur: laat de koelkastdeur niet openstaan, ook niet even kort. Er ontsnapt dan veel koude lucht, waardoor de koelkast weer moet afkoelen.
- Warm eten: ook dampende, warme gerechten kunnen de temperatuur binnenin verhogen, waardoor de koelkast opnieuw moet afkoelen.
- Locatie: het is niet aan te raden om een koelkast direct naast een verwarming te plaatsen.
6. FAQ
Wat is de perfecte koelkasttemperatuur?
Met de juiste temperatuur bespaar je energie en dus geld. De koelkast is goed ingesteld wanneer de temperatuur in het middelste vak op zeven graden Celsius ligt.
Waar is het het koudst in de koelkast?
Snelbederfelijke levensmiddelen bewaar je altijd in de koudezone. De temperatuur ligt hier rond de twee graden Celsius. Meestal bevindt de koudste plek in de koelkast zich direct boven de groentelade.
Temperatuurzones in de koelkast: waar bewaar je welke levensmiddelen?
Bederfelijke levensmiddelen – met name vlees en vis – moeten op de koudste plek in de koelkast, boven de groentelade, worden bewaard. Boter, sappen en sauzen zijn minder gevoelig en kunnen op de warmste plek in de koelkast worden bewaard: de deur. Voor groente en fruit vind je in de koelkast speciale vakken die goede bewaaromstandigheden bieden voor appels, sla of bessen.
Hoe beïnvloedt de koelkasttemperatuur het stroomverbruik?
Een koelkast draait doorgaans zeven dagen per week, 24 uur per dag. Daarmee is hij een van de grootste stroomverbruikers in huis. Al een afwijking van één graad onder de ideale temperatuur kan het stroomverbruik met wel zes procent verhogen.