[Bron kopafbeelding: iStock.com/yacobchuk]
Matras schoonmaken: de beste tips, tricks en huismiddelen
De hygiëne van je matras is belangrijk, want elke nacht lig je er meerdere uren op. We laten je zien hoe je je matras het best kunt schoonmaken en goed onderhoudt.
1. De beste huismiddelen tegen vlekken
In dit hoofdstuk bespreken we de beste huismiddelen om je matras schoon te maken. De onderstaande tabel geeft je snel en overzichtelijk weer welk huismiddel bij welk type vlek past.
Deze tabel helpt je om het juiste huismiddel voor verschillende vlekken te vinden.
Zwarte koffie kun je vaak eenvoudig verwijderen met een doek en een beetje lauwwarm water.
Opmerking: Sommige vlekken – met name van bloed of rode wijn – zijn lastig en meestal niet volledig te verwijderen.
1.1 Citroensap en azijn
Helpt tegen: koffievlekken, urine, bloedvlekken, zweet
Werkwijze:
- Bij een verse vlek neem je vloeistofresten eerst voorzichtig op met een stuk keukenpapier of een droge doek. Vervolgens dep je de vlek van buiten naar binnen met een licht vochtige doek.
- Breng daarna wat citroensap of azijn aan op de vlek en laat het kort intrekken. Het citroenzuur of azijnzuur lost de vlek op uit de stof.
- Daarna kun je de vlek behandelen met een zachte borstel en vervolgens met een beetje water uitspoelen. Afhankelijk van het type vlek kun je de vuile plek om hygiënische redenen nog nabehandelen met een ontsmettingsmiddel.
Je kunt de vlek ook bedekken met zout en er wat citroensap op druppelen. Na een uur kun je het mengsel wegborstelen en met wat water nabehandelen.
1.2 Bruiswater en zout
Helpt tegen: rodewijnvlekken
Werkwijze:
Bij gemorste rode wijn moet je extra snel handelen. Neem eventuele vloeistofresten voorzichtig op met een doek of een stuk keukenpapier. Maak vervolgens een schone doek vochtig met bruiswater en dep de vlek voorzichtig.
Tip: Dep hierbij altijd van buiten naar binnen om de vlek niet groter te maken. Bovendien is het belangrijk dat je absoluut niet wrijft, want dan trekt de rode wijn nog dieper in de vezels.
Gebruik voldoende water en herhaal het proces een tweede keer. Let er wel op dat de matras niet te nat wordt.
Bedek de plek vervolgens met een flinke laag zout. Zodra het zout volledig is opgedroogd, kun je de resten opzuigen.
1.3 Zuiveringszout/bakpoeder en water
Helpt tegen: bloed, koffievlekken, braaksel, zweetvlekken
Werkwijze:
- Meng zuiveringszout of bakpoeder met water tot een pasta (verhouding circa 3 op 1) en breng deze aan op de vlek.
- Laat het mengsel ongeveer 30 tot 60 minuten intrekken en zuig de opgedroogde resten daarna op.
Bij braaksel verwijder je eerst de vaste resten. Het helpt ook om het zuiveringszout-watermengsel licht in het oppervlak in te wrijven. Na het opzuigen is het aan te raden een desinfectiespray of etherische oliën zoals lavendel te gebruiken om geurtjes te verwijderen.
Bij bloed kun je de vlek ook eerst bevochtigen met wat koud water en daarna royaal bestrooien met zuiveringszout of bakpoeder. Het poeder trekt de vlek samen met het water uit de vezels. Ook galzeep heeft zich bewezen bij bloedvlekken.
Met zuiveringszout kun je tal van vlekken uit matrassen verwijderen. [Bron: Nick Alias – stock.adobe.com]
1.4 Alcohol en water
Helpt tegen: weerplekken, mijten
Werkwijze:
- Meng hoogprocentige alcohol (minimaal 70 vol.-%, bijvoorbeeld uit de drogisterij) met water (verhouding circa 1 op 2) en breng het mengsel aan op de vlek.
- Laat de matras daarna volledig drogen voordat je er weer een hoeslaken op doet en erop slaapt.
Om het aantal mijten op je matras te verminderen, verdeel je het alcohol-watermengsel met een spuitfles over het hele matrasoppervlak. Let er goed op dat de matras niet te vochtig wordt en laat hem voor gebruik goed doordrogen.
Opmerking: Bij schimmelvlekken raden we aan de matras zo snel mogelijk te vervangen door een nieuw exemplaar, om mogelijke gezondheidsrisico's uit te sluiten.
2. Chemische reinigingsmiddelen voor de matras
Naast de eerdergenoemde huismiddelen kun je ook chemische reinigingsmiddelen gebruiken om vlekken uit je matras te verwijderen. Met name het gebruik van
- tapijtreinigingsschuim en
- bekledingsreiniger
heeft zich bewezen. Je kunt deze volgens de instructies van de fabrikant rechtstreeks op de vlek aanbrengen. Let er wel op dat de matras niet te nat wordt en laat hem daarna goed drogen.
Ook enzymreinigers zijn geschikt voor het verwijderen van vlekken. Het voordeel hiervan is dat ze niet alleen tegen vuil werken, maar ook een mijtenbesmetting kunnen helpen voorkomen.
Als de matrashoes afneembaar is, verwijder je die het best van de matraskern voordat je de vlek behandelt. Dat maakt het reinigen makkelijker en voorkomt dat de matras te veel vocht opneemt.
3. Matras schoonmaken: algemeen onderhoud
Naast het gericht behandelen van vlekken is het belangrijk om je matras regelmatig te onderhouden en te reinigen. Hygiëne speelt hier een grote rol, want elke nacht brengen we meerdere uren in bed door om uit te rusten.
Er zijn verschillende redenen voor algemeen onderhoud:
- Mijten: In bed bevinden zich miljoenen huisstofmijten. De uitwerpselen van mijten kunnen allergieën veroorzaken. Om dat te voorkomen moet het aantal mijten zo laag mogelijk worden gehouden. Daarnaast hopen zich ook bacteriën op in matrassen.
- Zweet: Ieder mens verliest per nacht ongeveer een halve liter zweet, dat deels in de matras trekt.
- Haren/huidschilfers: Ook losse haren en afgestorven huidcellen verzamelen zich in de loop van de tijd als schilfers op de matras. Die moeten worden verwijderd.
3.1 Hoe vaak moet je je matras reinigen?
Afhankelijk van het type vervuiling kies je de juiste frequentie voor regelmatig reinigen:
Wanneer nodig: Vlekken behandel je het beste meteen. Dat maakt het verwijderen makkelijker en vergroot de kans dat er geen resten achterblijven. Hetzelfde geldt voor andere zichtbare vervuiling zoals kruimels.
Maandelijks: Om oppervlakkig vuil te verwijderen is het aan te raden de matras eenmaal per maand af te borstelen met een zachte borstel. Je kunt het matrasoppervlak ook afzuigen met een meubelmondstuk. Let op: dit helpt niet tegen mijten.
Elke 3–4 maanden: Na verloop van tijd ontstaan geurtjes en verkleuringen. Om deze te verwijderen bestrooi je de matrashoes twee tot drie keer per jaar met zuiveringszout (of bakpoeder) en borstel je het licht in. Na ongeveer zes uur inwerktijd zuig je de resten op. Deze behandeling werkt ook desinfecterend.
Elke 6–12 maanden: Als de hoes van je matras afneembaar is, was je die een tot twee keer per jaar op 60 °C. Was hem volgens het wasvoorschrift op het etiket en voeg voor extra hygiëne twee eetlepels azijnessence toe aan het wasverzachtervakje.
Tip: Om de hoes echt schoon te krijgen, heeft hij voldoende ruimte nodig in de wasmachine. Het kan lonen om naar een wasserette met grotere wastrommels te gaan in plaats van je eigen wasmachine te gebruiken.
Elke 12 maanden: Eenmaal per jaar moeten matrassen grondig of professioneel worden gereinigd.
Opmerking: Gebruik nooit een stoomreiniger om je matras schoon te maken. Daardoor kan te veel vocht in het binnenste van de matras dringen, wat schimmelvorming kan veroorzaken.
3.2 Mijten van de matras verwijderen
Om het aantal mijten op je matras zo laag mogelijk te houden, raden we de volgende twee trucs aan:
- Zorg ervoor dat de matras regelmatig goed wordt gelucht. Zet hem daarvoor een langere tijd voor een open raam of op het balkon.
- Nog beter is het om de matras eenmaal per jaar bij vriestemperaturen minimaal 12 uur buiten op een droge plek te laten luchten. De vorst helpt extra om het aantal mijten te verminderen.
Opmerking: Het afzuigen van het matrasoppervlak helpt helaas niet: mijten zitten in diepe lagen die een stofzuiger niet bereikt. Bovendien worden de mijtenuitwerpselen door het zuigen opgeworpen, wat nadelig is voor mensen met een allergie.
Met name voor mensen met een allergie kan een speciale antimijtenhoes een goede oplossing zijn.
3.3 Algemene tips en aandachtspunten
Bij goed onderhoud gaat een matras tussen de acht en tien jaar mee. Daarna is het verstandig om hem te vervangen door een nieuw exemplaar. We hebben de volgende tips voor je op een rij gezet, zodat je zo lang mogelijk plezier hebt van je matras.
- Zorg ervoor dat je matras elke ochtend wordt gelucht, zodat vocht van de nacht kan verdampen. Het is al voldoende om het bed niet direct na het opstaan op te maken, zodat het oppervlak vrij blijft. Let er ook op dat de matras idealiter ook van onderen wordt geventileerd.
- Een slaapkamertemperatuur van 15 tot 19 °C is ideaal, zodat warmte en vocht goed van de matras worden afgevoerd.
- Een matrasbeschermer, een topper of een encasing (extra rondomhoes) beschermt de matras en is eenvoudig te wassen.
- Draai je matras regelmatig (= hoofd- en voeteneinde omwisselen) en keer hem om (= boven- en onderkant omwisselen) om ligkuilen te voorkomen.
- Gebruik altijd een lattenbodem en leg de matras niet op een doorlopend vlak. Anders kan hij niet ademen en ontstaat er schimmel.
- Een afneembare matrashoes was je regelmatig op 60 °C. Meer informatie vind je in dit adviesartikel.
- Het beddengoed wissel je elke één tot twee weken om en was je eveneens op 60 °C.
4. FAQ
Hoe maak je een matras het best schoon?
Dat hangt altijd af van het type vervuiling. We hebben voor jou de beste tips en trucs voor het reinigen van matrassen op een rij gezet.
Hoe verwijder ik mijten uit mijn matras?
Mijten verwijder je het best met een mengsel van alcohol (minimaal 70 vol.-%) en water. Spuit dit met een spuitfles over het volledige matrasoppervlak en laat de matras daarna volledig drogen. Daarnaast is het verstandig om de matras regelmatig helemaal te laten luchten, bijvoorbeeld voor een open raam of op het balkon. Ook luchten bij vriestemperaturen op een droge plek gedurende minimaal 12 uur helpt het aantal mijten te verminderen.
Wat doet bakpoeder op je matras?
Met bakpoeder of zuiveringszout verwijder je geurtjes en zweetvlekken uit je matras. Meng je het poeder met een beetje water tot een pasta, dan kun je het ook gebruiken bij bloed-, braaksel- en koffievlekken. Hoe je dat het best aanpakt, lees je in ons adviesartikel.