[Bron kopafbeelding: iStock.com/AndreyPopov]
LED, QLED of OLED vergelijken: welke televisie is de beste?
Ben je op zoek naar een nieuwe televisie, maar weet je niet of je moet kiezen voor een toestel met LED, QLED of OLED? We leggen je uit wat de verschillende termen betekenen, hoe de technologieën werken en helpen je bij je keuze.
1. LED, QLED of OLED vergelijken: welke tv past bij jou?
Welke televisie de beste keuze voor je is, hangt onder andere af van het beoogde gebruik. We helpen je om het juiste toestel te vinden.
LED: eenvoudig en voordelig
Een LED-televisie is de juiste keuze als je maar af en toe tv-kijkt en daardoor minder waarde hecht aan een zeer hoge beeldkwaliteit. LED-tv's zijn ook perfect als tweede toestel, bijvoorbeeld in de keuken of slaapkamer, en voor de kinderkamer of gebruik in de caravan. Bovendien zijn ze ideaal als je een beperkt budget hebt.
Tip: Kies je voor LED? Ga dan voor Direct-LED/Full-Backlight.
QLED: de ideale prijs-kwaliteitverhouding
Met een QLED-televisie krijg je topbeeldkwaliteit met prachtige kleuren en zeer sterke contrasten voor een aantrekkelijke prijs. Daarmee zijn deze toestellen perfect als je regelmatig tv-kijkt of films en series streamt. Bovendien komen QLED-tv's in een vrij lichte omgeving (bijvoorbeeld overdag in de woonkamer) het best tot hun recht en leveren ze dankzij hun hoge piekhelderheid gedetailleerde beelden. Daarnaast zijn QLED-televisies verkrijgbaar in extra grote beeldformaten.
OLED: de absolute topklasse
Wil je een echte thuisbioscoop inrichten met het best mogelijke beeld? Dan raden we je OLED-televisies aan. De kleurzuiverheid, de contrasten en het diepe zwart van deze toestellen zijn tot nu toe door geen enkel concurrerend product geëvenaard. Ook bij snelle beeldwisselingen, zoals bij gaming, zijn OLED-tv's dankzij hun hoge verversingsfrequenties onverslaanbaar en leveren ze altijd haarscherpe beelden. Een extra pluspunt is de brede kijkhoek: vanuit elke plek in de kamer geniet je van de best mogelijke kijkervaring.
2. Hoe werken LED-televisies?
LED-televisies zijn de moderne variant van klassieke lcd-toestellen. Oorspronkelijk werden de beeldschermen (LCD = Liquid Crystal Display) verlicht met behulp van koudekathodenbuizen (CCFL) om de tv-beelden te genereren. Tegenwoordig worden in plaats daarvan leds (LED = Light Emitting Diode) gebruikt. Door het gebruik van leds voor de achtergrondverlichting is de term LED-tv ontstaan.
Zo werkt een LED-televisie
Bij LED-televisies is het belangrijk om onderscheid te maken tussen twee varianten:
- Edge-LED: Bij toestellen met Edge-LED zit de achtergrondverlichting van het beeldscherm aan de zijkanten (Engels: edge). Deze constructie is weliswaar voordelig, maar zorgt voor een ongelijkmatig helder of donker beeld, omdat de randen over het algemeen helderder zijn dan het midden van het scherm.
- Direct-LED: Televisies met Direct-LED beschikken over leds die over het volledige beeldoppervlak verdeeld zijn. In dat geval spreekt men ook wel van Full-Backlight (volledige achtergrondverlichting), wat zorgt voor een gelijkmatige uitlichting.
3. QLED-technologie
In dit hoofdstuk leggen we uit hoe QLED-televisies werken en welke bijzonderheden en voordelen deze toestellen bieden.
3.1 Werking
Net als bij gewone LED-televisies wordt ook bij QLED een LC-display met LED-achtergrondverlichting gebruikt. Bij alle technologieën passeert het licht meerdere lagen voordat het uiteindelijk op de pixels valt. Bij QLED is er een extra laag aanwezig: een folie met nanodeeltjes, de zogenaamde Quantum Dots. Deze zijn naamgevend voor de term QLED.
De Quantum Dots hebben verschillende afmetingen. Afhankelijk van hun diameter stralen ze zelf rood of groen licht uit. Dat betekent dat de achtergrondverlichting de Quantum Dots verlicht en dat deze hun gekleurde licht doorgeven aan de bijbehorende gelijkkleurige pixels: Rode pixels worden met rood licht verlicht, groene pixels met groen licht. Bij blauwe pixels wordt het blauwe deel van de LED-achtergrondverlichting benut.
Zo werkt een QLED-televisie
Dankzij deze technologie kunnen QLED-televisies uitpakken met een hoge kleurintensiteit. De kleuren ogen natuurlijker en verzadigder dan bij andere varianten. Dit maakt bovendien hoge contrasten mogelijk.
3.2 Voor- en nadelen
Hier vatten we de voor- en nadelen van QLED-televisies voor je samen.
QLED-televisies bieden ten opzichte van conventionele LED-toestellen diverse voordelen:
- Ze maken de weergave van een groot kleurenspectrum mogelijk. Daarbij worden ook lichte kleurtonen verzadigd weergegeven.
- QLED-schermen bieden in principe de hoogst mogelijke piekhelderheid. Deze blijft ook bij grootschalige lichte beelden stabiel. Daarmee zijn de toestellen ideaal voor gebruik in lichte kamers.
- De QLED-technologie kan ook in zeer grote televisies worden ingebouwd. Zo zijn beelddiagonalen van 85 inch en meer mogelijk.
- QLED-televisies zijn beschermd tegen inbranden ("burn-in").
De term "burn-in" verwijst naar een inbrandeffect bij beeldschermen. Dit zorgt ervoor dat bepaalde beelddelen permanent beeldresten weergeven: als je urenlang naar dezelfde zender kijkt en het logo onafgebroken op dezelfde plek wordt getoond, kan dit na verloop van tijd inbranden. Het logo is dan ook op andere zenders zichtbaar of schijnt door het eigenlijke tv-beeld heen. Dit effect kwam al voor bij oude beeldbuistelevisies en -monitoren.
Hierbij is het belangrijk om inbranden te onderscheiden van het zogenaamde nagloeien. Dat laatste treedt slechts tijdelijk op en is geen technisch defect.
QLED-tv's hebben echter ook een aantal nadelen, die vooral opvallen in vergelijking met OLED-toestellen:
- De kijkhoek is beperkt: kijk je niet recht voor het scherm maar van opzij, dan levert dat een minder goed beeld op.
- Doordat de achtergrondverlichting tijdens gebruik continu aan staat, is het energieverbruik van QLED-televisies hoger dan bij vergelijkbare OLED-modellen.
- Omdat niet elke pixel afzonderlijk kan worden aangestuurd, is het contrast tussen direct naast elkaar liggende pixels lager dan bij OLED-televisies.
Alle voor- en nadelen op een rij:
Voordelen van QLED-televisies:
- Groot kleurbereik
- Ook bij hoge helderheid verzadigde kleuren
- Hoge, stabiele piekhelderheid, ook bij grootschalige lichte beelden
- Inbranden ("burn-in") niet mogelijk
Nadelen van QLED-televisies:
- Beperkte kijkhoek
- Hoog energieverbruik doordat achtergrondverlichting continu aan staat
- Lager contrast tussen naburige pixels dan bij OLED
4. OLED-technologie
In dit hoofdstuk vatten we samen hoe OLED-televisies werken en welke bijzonderheden deze technologie biedt.
4.1 Werking
Bij OLED-tv's wordt in tegenstelling tot de andere tv-typen geen achtergrondverlichting gebruikt. In plaats daarvan worden organische (= op koolstof gebaseerde) leds ingezet om het tv-beeld te creëren. Dit betekent dat de pixels niet van achteren worden belicht, maar dat elk afzonderlijk beeldpunt zelf licht uitstraalt. Bovendien kan elke led apart worden in- en uitgeschakeld.
Zo werkt een OLED-televisie
Vooral het uitschakelen van een beeldpunt of -gebied biedt een enorm voordeel, omdat het de weergave van een echt, diep zwart mogelijk maakt. Daarnaast kunnen ook de kleuren van direct naast elkaar liggende leds nauwkeurig worden aangestuurd, waardoor hoge contrasten en scherpe kleurovergangen worden bereikt.
4.2 Voor- en nadelen
In dit gedeelte lees je alles over de voor- en nadelen van OLED-televisies.
De sterke punten van de OLED-technologie komen vooral op deze gebieden naar voren:
- OLED-televisies bieden een brede kijkhoek. Dit is handig als je bijvoorbeeld een brede bank hebt en het scherm deels ook van opzij bekijkt.
- OLED's hebben een snelle, korte reactietijd en daarmee gepaard gaande hoge verversingsfrequenties van maximaal 120 hertz. Deze zorgen voor een scherpe weergave van snelle beeldwisselingen. Daarmee zijn OLED-toestellen bijvoorbeeld ideaal voor gaming.
- Doordat elke OLED afzonderlijk wordt aangestuurd en elke kleur kan aannemen, bieden deze televisies een hoge kleurzuiverheid en sterke contrasten, omdat twee naburige pixels compleet verschillende kleurtonen kunnen weergeven.
- Door het uitschakelen van een OLED oogt deze diepzwart, omdat er geen achtergrondlicht is dat doorschijnt. Dit zorgt voor ideale zwartwaarden ("echt zwart") en draagt eveneens bij aan de hoge contrasten.
- Omdat bij OLED-televisies alleen de oplichtende leds energie verbruiken, is het stroomverbruik in vergelijking met vergelijkbare (Q)LED-televisies lager.
OLED-televisies hebben echter lichte zwakke punten wat betreft hun levensduur:
- De lichtkracht van de organische leds neemt na verloop van tijd af. De waarden kunnen sterk variëren: afhankelijk van het model wordt ervan uitgegaan dat de diodes na 30.000 tot 100.000 uur nog maar 50% van hun lichtkracht hebben. Maar zelfs bij de laagste waarde betekent dit dat het bij 5 uur tv-kijken per dag pas na ruim 16 jaar zover is (30.000 uur gedeeld door 5 uur per dag gedeeld door 365 dagen per jaar).
- Bij OLED-tv's kan het inbrandeffect ("burn-in") optreden. Dit kwam echter vooral voor bij de eerste toestellen met OLED-technologie. Moderne versies bieden diverse beschermingsmechanismen, waardoor inbranden bij correct gebruik vrijwel uit te sluiten is.
Alle voor- en nadelen op een rij:
Voordelen van OLED-televisies:
- Brede kijkhoek
- Scherp bewegend beeld dankzij hoge frequenties (100-120 Hz)
- Hoge kleurzuiverheid, sterke contrasten
- Maximale zwartwaarde
- Laag stroomverbruik door ontbreken van achtergrondverlichting
Nadelen van OLED-televisies:
- Kortere levensduur doordat de lichtkracht van de leds afneemt
- Nagloeien en inbranden (theoretisch) mogelijk
5. FAQ
Wat is beter: LED of QLED?
QLED is een doorontwikkeling van de klassieke LED-tv. Televisies met QLED bieden dan ook duidelijke verbeteringen zoals zuivere kleuren, intensieve contrasten en een hoge piekhelderheid.
Wat is beter: QLED of OLED?
De verschillen tussen QLED- en OLED-televisies zijn relatief klein. Bovendien biedt elke technologie andere voordelen, waardoor het afhangt van hoe en waarvoor je het toestel wilt gebruiken. QLED-tv's zijn bijvoorbeeld beter geschikt voor lichte locaties, omdat ze een hogere piekhelderheid bieden. OLED-tv's zijn daarentegen beter voor gaming, omdat ze frequenties van maximaal 120 hertz ondersteunen.
- Lcd-televisies beschikken over een vloeibare-kristallaag die van achteren wordt verlicht door leds. Deze verlichting kan niet volledig worden uitgeschakeld, waardoor geen echt zwart kan worden weergegeven. Het resultaat is een relatief contrastarm beeld.
- Bij QLED-televisies wordt naast de achtergrondverlichting een speciale folie met nanodeeltjes (Quantum Dots) gebruikt, waardoor de kleurbriljantie wordt verhoogd. QLED-toestellen zijn minder goed dan OLED-televisies en zijn een goede keuze als tweede toestel.
- OLED-televisies hebben geen achtergrondverlichting. De ingebouwde organische leds zijn zelflichtgevend en kunnen afzonderlijk worden uitgeschakeld. Het resultaat: briljante kleuren en echt zwart. OLED-televisies zijn ideaal voor film- en seriefans en voor gamers.
- NanoCell-televisies worden uitsluitend door fabrikant LG aangeboden en zijn qua kwaliteit vergelijkbaar met QLED-televisies. Ook deze modellen beschikken over achtergrondverlichting en kunnen geen echt zwart weergeven.
- LCD: vloeibaar-kristalscherm
- LED: scherm met leds (light emitting diode)
- QLED: scherm met leds en Quantum Dots-folie
- OLED: scherm zonder achtergrondverlichting met organische leds (organic light emitting diodes)
- Edge-LED: beeldscherm met leds aan de randen en spiegeltechniek voor het verlichten van het midden van het scherm
- Direct-LED/Full-Backlight: beeldscherm met leds over het volledige weergavegebied
- Inbrandeffect: vorming van blijvende, schaduwachtige strepen op het beeldscherm