Buste van Uta van Naumburg.

Walt Disney baseerde een van zijn bekendste animatiefiguren (de stiefmoeder van Sneeuwwitje) op haar uiterlijk, en Günter Grass liet zich door haar inspireren voor het verhaal "Figurenstehen". Uta van Naumburg is de beroemdste en meest fascinerende van de twaalf stichtingsfiguren in het westelijke koor van de Naumburger Dom, een UNESCO-werelderfgoed. Ze kijkt aandachtig en enigszins afwezig in de verte. De fijne, gelijkmatige gezichtstrekken van de mooie Uta worden omlijst door een middeleeuwse hoofdbedekking, een "Gebende" en een kroon. Haar echtgenoot, Ekkehard II, markgraaf van Meißen, staat al meer dan 800 jaar aan haar zijde. Het echtpaar had geen kinderen, waardoor hun vermogen als stichting naar een voorganger van de Naumburger Dom ging. In de middeleeuwse periode, rond het jaar 1300, gaf bisschop Dietrich II van Meißen een nog onbekende kunstenaar de opdracht om levensgrote figuren te maken, uitgevoerd in de toen zeer moderne gotische stijl. Voordat de kunstenaar in Naumburg aan het werk ging, creëerde hij een reeks prachtige werken in de kathedraal van Mainz. De moderne stijl werd door de beeldhouwer uit Reims meegebracht. Van daaruit namen hij en zijn werkplaats de integratie van de sculptuur in de architectuur over. De realistische uitstraling van de figuren leerde hij in de bouwvakkersgilde van Reims. De door hem vervaardigde gezichten, gebaren, bewegingen en gewaden zijn ongeëvenaard levendig, expressief en realistisch weergegeven. Bij dit meesterwerk moest de beeldhouwer volledig vertrouwen op zijn verbeelding. Uta van Ballenstedt overleed al op 23 oktober 1046. Deze replica, die is gemaakt op basis van een mal die is afgenomen van het origineel, toont op treffende wijze de fijne details, zoals de kleine haarlijn op het voorhoofd of het onder de doek aangeduide linker oor. Het edele gezicht sluit aan bij de kraag van de mantel, een toonbeeld van verfijnde elegantie en tegelijkertijd een wonder van de Europese beeldhouwkunst.