[Bron kopafbeelding: iStock.com/fotostorm]
Voedsel vacuümeren: tips & tricks!
Wil je je levensmiddelen langer houdbaar maken zonder in te leveren op aroma's en voedingsstoffen? We laten je zien hoe dat lukt met een vacuümeerapparaat en waarvoor je het nog meer kunt gebruiken!
1. De voordelen van vacuümeren
Om levensmiddelen langer houdbaar en vers te houden, kun je ze in speciale zakken of bakken bewaren en met een zogeheten vacuümeerapparaat zo behandelen dat er tot 90 procent van de lucht aan wordt onttrokken. Zo ontstaat een gedeeltelijk vacuüm, dat ervoor zorgt dat de gevacuümeerde levensmiddelen kiemvrij en dus aanzienlijk langer vers blijven dan in gewone diepvrieszakken of voorraaddozen. Je kunt ze dan lang in de koelkast bewaren of invriezen.
Met een vacuümeerapparaat kun je de houdbaarheid van levensmiddelen tot wel acht keer verlengen. [Bron: iStock.com/ozgurcoskun]
Dit zijn de voordelen als je je levensmiddelen vacuümeert:
- Bederf vertragen: levensmiddelen en zelfs complete gerechten blijven gemiddeld vijf tot acht keer langer houdbaar dan in gewone voorraaddozen of diepvrieszakken.
- Vriesbrand voorkomen: als je gevacuümeerde levensmiddelen invriest, ontstaat er geen vriesbrand.
- Voedingsstoffen, kleuren en aroma's beschermen: voedingsstoffen, kleuren en aroma's blijven volledig behouden en er is geen enkel kwaliteitsverlies van de levensmiddelen.
- Sous-videgaren: je kunt gevacuümeerd vlees bijzonder zacht en smaakvol garen bij lage temperaturen.
- Dry-aging: gevacuümeerd rundvlees kun je ruimtebesparend en eenvoudig laten droogrijpen (dry-aged steak).
- Snel marineren: als je vlees met marinade vacuümeert, krijg je in slechts 20 minuten een intense smaak, waar je anders zo'n acht tot tien uur op zou moeten wachten.
- Ruimtebesparend bewaren: in een vacuümzak nemen levensmiddelen (of voorwerpen) aanzienlijk minder ruimte in dan in gewone zakken.
- Geuren neutraliseren: door te vacuümeren kun je sterk ruikende levensmiddelen zoals speciale kaassoorten geurneutraal bewaren.
- Geen voedsel verspillen: als je levensmiddelen vacuümeert, zijn ze veel langer houdbaar en vers. Zo kun je restjes, bijvoorbeeld na een groot familiefeest, veel efficiënter bewaren en later opeten.
- Weckpotten vacuümeren: met een vacuümeerapparaat kun je ook reeds geopende weckpotten weer volledig vacuüm zuigen.
- Veelzijdig inzetbaar: je kunt niet alleen levensmiddelen, maar ook huishoudelijke artikelen of kleding vacuümeren (meer hierover in hoofdstuk 1.2).
Vacuümeren biedt veel voordelen!
1.1 Deze levensmiddelen kun je vacuümeren
Je kunt bijna alle levensmiddelen zowel rauw als bereid vacuümeren. Zo kun je je voorraden efficiënter plannen en effectiever opmaken.
Houd rekening met de volgende bijzonderheden bij het vacuümeren en bewaren van levensmiddelen:
- Zachte/drukgevoelige levensmiddelen: bij bijzonder zachte levensmiddelen zoals bessen is voorzichtigheid geboden, zodat ze niet worden platgedrukt tijdens het vacuümproces. Hier is een apparaat met drukregeling of het vacuümeren in speciale vacuümboxen geschikt.
- Gasvormende groentesoorten: asperges, sugarsnaps en broccoli zijn moeilijk te vacuümeren en moeten, als je ze al vacuüm verpakt, van tevoren op zijn minst worden geblancheerd.
- Fruit: als je fruit wilt vacuümeren, was en snijd het dan van tevoren.
- Vlees en vis: dep vlees en vis droog met een doek voordat je ze vacuümeert. Bovendien moeten ze zo vers mogelijk zijn. Je kunt vlees ook met marinade vacuümeren voor een uniek aroma. Worst is door het soms zeer hoge vetgehalte echter niet zo lang houdbaar.
- Vloeistoffen/sauzen: ook vloeistoffen kun je vacuümeren. Let er echter op dat de vloeistof bij het afzuigen van de lucht niet in het vacuümeerapparaat wordt gezogen. In onze tips lees je hoe je vloeistoffen het beste kunt vacuümeren.
- Kant-en-klare gerechten en desserts: je kunt ook kant-en-klare gerechten vacuümeren, bijvoorbeeld als er na een maaltijd iets overblijft of als je graag vooruit kookt.
- Kruiden en specerijen: verse of gedroogde kruiden en specerijen kunnen ook prima worden gevacuümeerd, zodat je altijd spontaan de juiste smaakmakers bij de hand hebt.
Veel levensmiddelen en zelfs complete gerechten kun je vacuümeren.
Tip: ontdek in onze tabellen hoe lang de verschillende levensmiddelen houdbaar blijven na het vacuümeren
1.2 Deze voorwerpen kun je ook vacuümeren
Met een vacuümeerapparaat kun je veel meer dan alleen levensmiddelen vacuümeren en houdbaar maken – de mogelijkheden zijn bijna onbeperkt. Laat je inspireren door de onderstaande lijst.
Deze voorwerpen kun je met een vacuümeerapparaat beschermen tegen achteruitgang:
- Huishoudelijke artikelen: vacuümeer alles wat tegen vocht beschermd moet worden. Wil je bijvoorbeeld lucifers, EHBO-spullen of medicijnen op je volgende kampeervakantie tegen vocht beschermen, dan kun je deze artikelen gewoon vacuümeren.
- Verzamelobjecten en documenten: ook documenten zoals foto's, tijdschriften of paperassen, maar ook munten of zilver kun je vacuümeren, zodat ze beschermd zijn tegen slijtage, vocht en stof.
- Kleding en overig textiel: met speciale vacuümzakken en een gewone stofzuiger kun je kleding of ander textiel zoals beddengoed of tafelkleden vacuümeren, zodat ze in de kast of in de koffer voor de vakantie aanzienlijk minder ruimte innemen. Dit is bijvoorbeeld ideaal voor de seizoenswissel tussen winter- en zomerkleding: vooral winterjassen en -mantels worden beschermd tegen vocht en stof en nemen veel minder opslagruimte in beslag.
- Weckpotten en twist-off-potten: je kunt zelfs potten vacuümeren. Gebruik hiervoor een speciale vacuümklok (die wordt aangesloten op een balkvacuümeerapparaat) of een vacuümcontainer.
- Drankblikjes: ook drankblikjes kun je vacuümeren, zodat ze tot de kleinst mogelijke grootte worden samengeperst en daardoor bijvoorbeeld minder ruimte innemen bij het PMD-afval.
Speciale vacuümzakken voor kleding maken een ruimtebesparende opslag mogelijk, bijvoorbeeld van jassen.
2. Gevacuümeerde levensmiddelen en hun houdbaarheid
Doorslaggevend voor de houdbaarheid van levensmiddelen is hoe vers ze luchtdicht worden verpakt. Vacuümeer de producten daarom direct na bereiding of aankoop. De volgende tabellen geven globale richtwaarden voor hoe lang verschillende levensmiddelen houdbaar blijven na het vacuümeren in verschillende bewaaromgevingen.
Zo lang blijven gevacuümeerde levensmiddelen op kamertemperatuur houdbaar!
| Levensmiddel | Niet-gevacuümeerd (kamertemperatuur) | Gevacuümeerd (kamertemperatuur) |
|---|---|---|
| bakkerijproducten | 2-3 dagen | 7-8 dagen |
| koekjes/gebak | 4-6 maanden | 12 maanden |
| thee/koffie | 6 maanden | 12 maanden |
| wijn | 2-3 dagen | 20-25 dagen |
| noten | 1-2 maanden | 12-24 maanden |
Zo lang blijven gevacuümeerde levensmiddelen in de koelkast houdbaar!
| Levensmiddel | Niet-gevacuümeerd (koelkast) | Gevacuümeerd (koelkast) |
|---|---|---|
| gevogelte | 2-3 dagen | 6-9 dagen |
| rundvlees | 3-4 dagen | 30-60 dagen |
| varkensvlees | 2-4 dagen | 10-20 dagen |
| wild | 2-3 dagen | 30-40 dagen |
| vis | 1-3 dagen | 4-6 dagen |
| harde kaas | 15-20 dagen | 30-60 dagen |
| groenten | 5-7 dagen | 15-20 dagen |
| fruit | 3-7 dagen | 8-25 dagen |
| gekookte rijst | 1-3 dagen | 8-12 dagen |
| gekookte soep | 2-3 dagen | 8-12 dagen |
| verse kruiden | 2-3 dagen | 7-14 dagen |
Zo lang blijven gevacuümeerde levensmiddelen in de diepvries houdbaar!
| Levensmiddel | Niet-gevacuümeerd (diepvries) | Gevacuümeerd (diepvries) |
|---|---|---|
| gevogelte/vlees/vis | 6 maanden | 24-36 maanden |
| gehakt | 4 maanden | 12 maanden |
| groenten | 8-10 maanden | 24-36 maanden |
| fruit | 6-12 maanden | 24-36 maanden |
| bakkerijproducten | 6-12 maanden | 24-36 maanden |
| verse kruiden | 3-4 maanden | 10-12 maanden |
Bijna alle levensmiddelen kunnen worden gevacuümeerd.
3. Vacuümeerapparaten – de verschillende typen
Afhankelijk van het vermogen dat je nodig hebt, kun je kiezen tussen hand-, balk- en kamervacuümeerapparaten. Hoe deze apparaten van elkaar verschillen, lees je in de volgende hoofdstukken.
Conclusie vooraf: handvacuümeerapparaten zijn kleine vacuümeerders die zelfs in een handtas passen en met de bijpassende zakken en boxen een snelle en eenvoudige instap in het vacuümeren bieden. Ze kunnen echter geen zakken sealen. Bovendien missen ze speciale functies en programma's in vergelijking met balk- of kamervacuümeerapparaten (zoals individuele druk- en sealregulering). Balkvacuümeerapparaten zijn geschikt voor huishoudelijk gebruik en bieden veel functies, terwijl de nog krachtigere kamervacuümeerapparaten vooral in de industrie en horeca worden ingezet.
3.1 Handvacuümeerapparaat
Handvacuümeerapparaten zijn kleine apparaten die bijvoorbeeld in de besteklade passen of zelfs in een handtas meegenomen kunnen worden. Ze werken op een accu, adapter of batterijen en worden op speciale zakken of boxen met een passende aansluiting gezet, zodat ze de lucht uit de houders kunnen pompen.
De voor- en nadelen van een handvacuümeerapparaat op een rij!
Voordelen van een handvacuümeerapparaat
- Perfect instapapparaat
- Handzaam, klein en mobiel
- Ideaal voor huishoudelijk gebruik om levensmiddelen snel te vacuümeren
- Overal eenvoudig levensmiddelen portioneren
- Zowel vacuümzakken als -boxen kunnen worden gebruikt
Nadelen van een handvacuümeerapparaat
- Minder vermogen dan een balk- of kamervacuümeerapparaat
- Geen speciale functies in vergelijking met een balk- of kamervacuümeerapparaat
- Maken geen sealnaad
- Alleen bruikbaar met speciale zakken en boxen met bijbehorend ventiel
Met de Caso VacuOneTouch kun je overal snel en eenvoudig restjes of boodschappen in de bijpassende boxen en zakken vacuümeren.
3.2 Balkvacuümeerapparaat (extern)
Balkvacuümeerapparaten (ook wel sealapparaten genoemd) bieden de beste prijs-kwaliteitverhouding. Vacuümzakken worden in de vacuümkamer van het apparaat geplaatst en met een pomp zuigt het apparaat onder constante druk de lucht uit de zak. Aan het einde van dit proces wordt de foliezak luchtdicht geseald.
Vergeleken met het handvacuümeerapparaat zijn er veel mogelijke extra functies, zoals:
- een dubbele sealnaad (voor meer zekerheid);
- regelbare vacuümsterkte en sealtijd (voor vloeibare, zachte of zeer vochtige levensmiddelen);
- een uitneembaar opvangbakje voor het schoonmaken (als er bijvoorbeeld saus is opgezogen);
- automatische afzuiging (om eventueel opgezogen vloeistof af te voeren);
- handmatig sealen (bijvoorbeeld voor folierollen);
- een houder voor rollen met geïntegreerde snijder (om vacuümzakken op maat te snijden);
- en accessoires zoals een speciale afzuigslang om lucht uit bakken te zuigen.
De voor- en nadelen van een balkvacuümeerapparaat op een rij!
Voordelen van een balkvacuümeerapparaat
- Veel speciale functies
- Dubbele sealnaad mogelijk afhankelijk van het model
- Aanzienlijk meer vermogen dan een handvacuümeerapparaat
- Ook geschikt voor grote porties
Nadelen van een balkvacuümeerapparaat
- Minder vermogen dan een kamervacuümeerapparaat
- Heeft – afhankelijk van het model – een afkoelperiode nodig tussen de bewerkingen
- Duurder dan een handvacuümeerapparaat
Een balkvacuümeerapparaat biedt veel functies.
3.3 Kamervacuümeerapparaat
Kamervacuümeerapparaten behoren tot de professionele varianten en worden vaak gebruikt in de industrie of de horeca. Hier wordt de vacuümzak met inhoud in de kamer van het apparaat gelegd en daar gevacuümeerd. Zo kunnen ook zeer grote hoeveelheden luchtdicht worden verpakt. Vaak is bij deze apparaten ook vacuümeren buiten de kamer mogelijk, net als bij een balkapparaat.
De voor- en nadelen van een kamervacuümeerapparaat op een rij!
Voordelen van een kamervacuümeerapparaat
- Meer vermogen dan een balkvacuümeerapparaat
- Voor professioneel gebruik
- Voor bijzonder grote porties
- Veel speciale functies mogelijk
- Vaak meer dan één sealstrip
- Seal- en drukvermogen volledig individueel instelbaar
Nadelen van een kamervacuümeerapparaat
- Duur in aanschaf
- Neemt veel ruimte in
- Regelmatig onderhoud (bijv. olie verversen) nodig
Een kamervacuümeerapparaat is geschikt voor professioneel gebruik.
4. Vacuümzakken – dit zijn de verschillen!
Als je eenmaal een vacuümeerapparaat hebt gekozen, is het belangrijk dat je de juiste zakken koopt om levensmiddelen of voorwerpen in te bewaren.
Belangrijk: normale diepvrieszakken zijn niet geschikt voor vacuümeren, omdat ze een glad oppervlak hebben waardoor de lucht niet uit de zak gepompt kan worden. Geschikte zakken hebben altijd een structuur, oftewel een ribbel (gegolfd).
Je hebt in wezen de keuze uit drie soorten vacuümzakken:
- Vacuümzakken: vacuümzakken zijn verkrijgbaar in verschillende diktes (aangegeven in micron/µm). Dit bepaalt de scheurvastheid van het materiaal. Bovendien hebben ze een vooraf bepaalde afmeting.
- Folierol: bij een folierol zijn de zijkanten al geseald – de zak is als het ware een eindeloze rol. De lengte van de zak kan daarom naar wens worden aangepast en met een vacuümeerapparaat aan de boven- en onderkant luchtdicht worden afgesloten. Folierollen zijn daarom bijzonder geschikt voor grote porties, zoals een hertenbout of hele vissen. Niet alle vacuümeerapparaten kunnen met folierollen worden gebruikt, dus let er bij de aankoop van een nieuw apparaat op of het gewenste model deze functie heeft.
- Vacuümcontainers: vacuümcontainers hebben speciale aansluitingen en zijn bijzonder geschikt voor kwetsbare, zachte of vloeibare levensmiddelen. Bovendien zijn veel varianten stapelbaar en magnetronbestendig en daardoor ideaal om bijvoorbeeld je lunch in te vacuümeren en op te warmen. Met vacuümcontainers kun je ook weck- of twist-off-potten na opening weer luchtdicht afsluiten. Glazen containers zijn ook een duurzamer alternatief voor vacuümzakken, ook al zijn veel varianten vaatwasmachinebestendig en daardoor meerdere keren te gebruiken.
Vacuümverpakkingen kunnen speciale zakken, boxen of – zoals op de foto – folierollen zijn.
- compatibel met het vacuümeerapparaat (zakken, boxen, folierol)
- lengte van de sealnaad (zie lengte van de sealkamer)
- vacuümaansluiting bij boxen en handvacuümeerapparaten
- gestructureerde/gegolfde zakstructuur
- kookbestendig (voor sous-vide)
- magnetronbestendig
- vaatwasmachinebestendig
- scheur- en perforatiebestendig (bijvoorbeeld voor levensmiddelen met scherpe botten)
- smaak- en geurloos
- geen weekmakers
5. Aankoopcriteria en conclusie – hier moet je op letten!
De keuze voor het juiste vacuümeerapparaat hangt voornamelijk af van waar je het voor wilt gebruiken. Stel jezelf daarom de volgende vragen voordat je een keuze maakt.
Deze vragen helpen je de belangrijkste aspecten voor je aankoopbeslissing te beantwoorden:
- Waarvoor heb je een vacuümeerapparaat nodig? Een eenvoudige en voordelige start bieden handvacuümeerapparaten. Ze nemen nauwelijks ruimte in en doen wat ze moeten doen. Wil je de zakken kunnen sealen? Dan heb je minstens een balkvacuümeerapparaat nodig. Deze apparaten hebben meer functies waarmee je grotere porties kunt verwerken. Ze zijn meestal voldoende voor normaal huishoudelijk gebruik. Een kamervacuümeerapparaat is vooral geschikt voor industrieel gebruik, bijvoorbeeld in de horeca.
- Welke uitrusting vind je belangrijk? Let er bij de aankoop van een vacuümeerapparaat op welke uitrusting het apparaat biedt: worden de speciale zakken of boxen meegeleverd? Heb je programma's en functies nodig zoals een dubbele sealnaad of vacuümregeling, die een handvacuümeerapparaat bijvoorbeeld niet heeft?
- Hoeveel ruimte heb je voor een vacuümeerapparaat? Ook de beschikbare ruimte in de keuken bepaalt de keuze van het type apparaat: een handvacuümeerapparaat biedt weliswaar geen extra functies, maar kan eenvoudig in de besteklade worden opgeborgen. Een balkvacuümeerapparaat daarentegen biedt meer functies en programma's, maar heeft ook meer ruimte nodig. Let bij deze apparaten ook op de maximaal mogelijke lengte van de sealnaad. De meeste sealapparaten kunnen zakken tot 30 centimeter breed verwerken.
6. 10 tips voor het beste vacuümresultaat!
Als je wilt beginnen met vacuümeren, zijn er enkele trucs die het luchtdicht verpakken makkelijker kunnen maken. We hebben de belangrijkste tips hieronder voor je verzameld.
Deze 10 tips helpen je aan een perfect vacuümresultaat:
- Droogdeppen: als je vlees vacuümeert, dep het dan goed droog zodat er nauwelijks vocht overblijft.
- Botbescherming: als je vis met grote graten of vlees met scherpe botten wilt vacuümeren, is het aan te raden een botbeschermingsvlies te gebruiken dat je om het product wikkelt. Als alternatief kun je dergelijke producten ook in boxen vacuümeren.
- Vleessoorten niet mengen: let erop dat je verschillende vleessoorten niet met elkaar mengt bij het vacuümeren.
- Sauzen en soepen: om zeer vloeibare of vochtige levensmiddelen te vacuümeren, kun je ze eerst een beetje invriezen en dan vacuümeren. Of je hangt de vacuümzak met het vloeibare gedeelte naar beneden over een tafelrand, zodat de zwaartekracht ervoor zorgt dat er geen vloeistof wordt opgezogen. Gebruik als alternatief een vacuümbox of een vershoudzak die je samen met het levensmiddel in de vacuümzak stopt en daarin vacuümeert (bag-in-bag-systeem).
- Zachte levensmiddelen: het vacuümeren van bijzonder zachte levensmiddelen vereist enige finesse. Vacuümeer deze producten in een box of gebruik een apparaat met drukregeling om het proces aan te passen en te voorkomen dat de levensmiddelen worden platgedrukt.
- Vers verwerken: hoe verser je de levensmiddelen vacuümeert, hoe langer ze houdbaar en smaakvol blijven. Vacuümeer de producten dus zo vers mogelijk, bijvoorbeeld direct na aankoop of bereiding.
- Fruit: zorg ervoor dat je fruit grondig wast en in stukken snijdt voordat je het vacuümeert.
- Hygiëne: met name het vacuümeren van vlees vereist een zeer goede hygiëne. Zorg er dus voor dat het werkblad waarop je je levensmiddelen verwerkt, altijd schoon en zo kiemvrij mogelijk is. Het kan ook helpen om latexhandschoenen te dragen.
- Sealnaad: zorg ervoor dat de plek waar de sealnaad wordt gemaakt schoon is, zodat deze ook echt luchtdicht is.
- Koelketen: voor de beste versheid is het ook belangrijk dat je de koelketen niet onderbreekt. Alleen dan blijven de levensmiddelen zo lang mogelijk houdbaar.
10 tips voor het vacuümeren
7. FAQ
Welke levensmiddelen kan ik vacuümeren?
Je kunt bijna alle levensmiddelen vacuümeren en daarmee voedingsstoffen en aroma's lang bewaren. Alleen bij gasvormende voedingsmiddelen zoals asperges of kool moet je de producten blancheren voordat je ze luchtdicht bewaart. Bovendien kun je niet alleen levensmiddelen, maar ook voorwerpen zoals kleding of documenten vacuümeren om ruimte te besparen of ze te beschermen tegen bederf en vocht. Laat je inspireren door ons koopadvies over welke levensmiddelen en voorwerpen je kunt vacuümeren en wat de voordelen zijn!
Hoe lang blijven levensmiddelen houdbaar door te vacuümeren?
Gemiddeld blijven gevacuümeerde levensmiddelen vijf tot acht keer langer houdbaar dan wanneer ze niet luchtdicht worden bewaard. De houdbaarheid hangt echter ook af van de vraag of je ze op kamertemperatuur (bijvoorbeeld voor gebak, koffie, thee en dergelijke), in de koelkast of in de diepvries bewaart. In onze tabellen zie je precies welke levensmiddelen na het vacuümeren op welke bewaarplek hoe lang houdbaar blijven.
Kan ik normale diepvrieszakken gebruiken om te vacuümeren?
Normale diepvrieszakken zijn niet geschikt om levensmiddelen in te vacuümeren. Om ervoor te zorgen dat het vacuümeerapparaat zoveel mogelijk lucht uit de zak kan zuigen, moet je speciale vacuümzakken gebruiken die je kunt herkennen aan een gestructureerd (geribbeld/gegolfd) oppervlak. Een duurzamer alternatief voor vacuümzakken kunnen vacuümboxen van glas zijn. Lees in ons koopadvies alles wat je moet weten over vacuümeren!
Door te vacuümeren
- blijven je levensmiddelen langer houdbaar en vers.
- kun je verspilling voorkomen.
- ontstaat er geen vriesbrand.
- blijven aroma's en voedingsstoffen behouden.
- lukt het je om weckpotten weer volledig af te sluiten.
- kunnen voedingsmiddelen en voorwerpen zoals munten en speelgoed tegen bederf worden beschermd.
- kan kleding en beddengoed ruimtebesparend worden opgeborgen.
- kun je levensmiddelen sous-videgaren, vlees laten droogrijpen (dry-aging) en snel marineren.
Je hebt de keuze tussen een compact handvacuümeerapparaat, een balkvacuümeerapparaat met veel speciale functies en een krachtig kamervacuümeerapparaat. Daarnaast zijn er speciale vacuümzakken en vacuümboxen (voor bijzonder kwetsbaar voedsel) verkrijgbaar.
- Blancheren: een bereidingstechniek waarbij voedsel kort in kokende vloeistof wordt gegaard en vervolgens in ijswater wordt afgeschrikt.